TCMB DDD Uygulama Talimatı: Katma Değer Bazlı Satış Limiti, %10 Döviz Pozisyonu Şartı (1 Ekim 2026)
- Merkez Bankasına satılabilecek döviz, firma satış limitiyle sınırlı: GİB'e beyan edilen faaliyet kârı + 12 aylık işgücü maliyeti (SGK); zarar eden firmada yalnız işgücü maliyeti
- Döviz pozisyonu oranı %10'u aşan firma destekten yararlanamaz; döviz pozisyonu bildirim formunu SMMM/YMM hazırlar ve onaylar, 15 gün geçerli
- Firma başına en fazla 100 milyon TL destek; 1/10–31/12/2026 döneminde limitler 0,25 katsayısıyla (25 milyon TL)
- Aracı ihracatta döviz, tedarikçi/imalatçı firma adına satılır; aracı banka en fazla %1 komisyon alabilir
- Limit yılda iki kez (Ocak ve Temmuz) güncellenir; 26/1/2023 tarihli eski talimat yürürlükten kalktı
Ne değişti?
TCMB'nin 1 Ekim 2026'da yürürlüğe giren yeni Uygulama Talimatı, döviz dönüşüm desteğini (DDD) firmanın yarattığı katma değere bağladı ve 26/1/2023 tarihli eski talimatı yürürlükten kaldırdı. Firmaların bir limit kullanım döneminde Merkez Bankasına satabileceği döviz, firma satış limitiyle sınırlı: limit, Gelir İdaresi'ne beyan edilen faaliyet kârı ile SGK'ya bildirilen 12 aylık işgücü maliyetinden (ücret + SGK primi) hesaplanır; zarar eden firmada yalnız işgücü maliyeti dikkate alınır. Faaliyet kârı verisi kullanılamayan firmalar kârlarını e-YMM tam tasdik raporuyla aracı bankaya tevsik edebilir. Limit yılda iki kez, Ocak ve Temmuz'da güncellenir; kullanılmayan limit sonraki döneme devretmez.
Kimi etkiliyor?
Destekten yararlanan bütün ihracatçıları. Döviz pozisyonu oranı (hazır döviz varlıklarının aktif toplamı ya da net satış hasılatından büyük olana oranı) %10'u aşan firma destekten yararlanamaz; bunun için kullanılan döviz pozisyonu bildirim formunu SMMM veya YMM hazırlar, SMMM/YMM ile firma birlikte onaylar ve form 15 gün geçerlidir; yani bu yükümlülük doğrudan mali müşavirlerin iş akışına giriyor. Firma başına azami destek bir limit kullanım döneminde 100 milyon TL; 1 Ekim–31 Aralık 2026 döneminde hem satış limiti hem azami destek 0,25 katsayısıyla uygulanır ve 1 Ekim öncesi satışlar bu dönemin limitine sayılmaz. Aracılı ihracatta döviz tedarikçi/imalatçı firma adına satılır; aracı bankalar desteğin en fazla %1'i oranında komisyon alabilir.
Ne yapmalı?
Müşterilerinizin faaliyet kârı ve işgücü maliyeti verilerini kontrol edip satış limitini önceden çıkarın; döviz pozisyonu oranını %10'un altında tutacak nakit planlamasını yapın ve bildirim formunun 15 günlük geçerliliğini işlem takviminize ekleyin. Ayrıntılar ve formüller için TCMB'nin talimat metni esastır.